Thị trường các-bon và tín chỉ các-bon tại Việt Nam (2026)

Text Link

Cập nhật lần cuối: 11/11/2026. Nguồn chính: Quyết định 232/QĐ-TTg, Nghị định 06/2022 sửa đổi bởi Nghị định 119/2025, Quyết định 263/QĐ-TTg, Nghị định 29/2026/NĐ-CP.

Tóm tắt

Việt Nam đang vận hành thí điểm thị trường các-bon đến hết năm 2028, và thị trường sẽ vận hành chính thức trên toàn quốc từ năm 2029 (Quyết định 232/QĐ-TTg, ngày 24/01/2025). Sàn giao dịch các-bon trong nước chính thức hoạt động từ ngày 29/6/2026 (Báo Chính phủ). Đợt hạn ngạch đầu tiên được phân bổ cho nhà máy nhiệt điện, sản xuất sắt thép và xi măng.

Lộ trình

  • Đến hết năm 2028: xây dựng hệ thống đăng ký quốc gia, vận hành thí điểm sàn giao dịch và cơ chế bù trừ bằng tín chỉ các-bon trong nước.
  • Từ năm 2029: thị trường vận hành chính thức, có cơ chế đấu giá hạn ngạch.

Hạn ngạch phát thải

  • Giai đoạn 2025–2026: hạn ngạch được phân bổ cho nhà máy nhiệt điện, cơ sở sản xuất sắt thép và cơ sở sản xuất xi măng có trong danh sách phải kiểm kê.
  • Tổng hạn ngạch thí điểm: 243.082.392 tấn CO2tđ cho năm 2025 và 268.391.454 tấn CO2tđ cho năm 2026, áp dụng cho 110 cơ sở: 34 nhà máy nhiệt điện, 25 cơ sở thép và 51 cơ sở xi măng (Quyết định 263/QĐ-TTg, ngày 09/02/2026).
  • Các giai đoạn tiếp theo: Bộ Nông nghiệp và Môi trường phân bổ hạn ngạch trước 31/10/2027 cho giai đoạn 2027–2028, và trước 31/10/2029 cho giai đoạn 2029–2030.

Nộp trả hạn ngạch và tín chỉ các-bon

  • Cơ sở phải nộp trả số hạn ngạch ít nhất bằng lượng phát thải trực tiếp đã được thẩm định, trừ đi phần tín chỉ dùng để bù trừ, trước ngày 31 tháng 12 của năm kế tiếp giai đoạn được phân bổ.
  • Tín chỉ các-bon được dùng để bù trừ không quá 30% lượng hạn ngạch được phân bổ của cơ sở.

Sàn giao dịch

Sàn giao dịch các-bon trong nước hoạt động theo Nghị định 29/2026/NĐ-CP (ngày 19/01/2026). Giao dịch diễn ra trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), lưu ký và thanh toán tại VSDC. Trong thời gian thí điểm đến hết năm 2028, Chính phủ miễn phí dịch vụ giao dịch.

Doanh nghiệp xuất khẩu và CBAM

Bộ Công Thương được giao chủ trì các hoạt động liên quan đến cơ chế điều chỉnh biên giới các-bon (CBAM) của EU. Bộ đã đánh giá tác động lên 6 ngành: sắt thép, xi măng, nhôm, phân bón, điện và hydro (Bộ Công Thương). CBAM bước vào giai đoạn chính thức từ 01/01/2026.

Danh sách việc cần làm

  1. Kiểm tra cơ sở của bạn có được phân bổ hạn ngạch hay không (nhiệt điện, thép, xi măng).
  2. Đảm bảo báo cáo kiểm kê được thẩm định đúng hạn. Từ năm 2027, hạn nộp là trước 01/12.
  3. Tính trước khoảng chênh lệch giữa phát thải thực tế và hạn ngạch.
  4. Cân nhắc dùng tín chỉ các-bon, trong giới hạn 30%.
  5. Nếu xuất khẩu sang EU, chuẩn bị số liệu phát thải nội hàm cho khách hàng.

Breathe ESG hỗ trợ như thế nào

Breathe ESG tính phát thải Phạm vi 1, 2 và 3 với dấu vết kiểm toán về tận chứng từ gốc, giúp doanh nghiệp theo dõi khoảng chênh lệch so với hạn ngạch và chuẩn bị dữ liệu cho khách hàng EU. Đặt lịch trao đổi 20 phút.

Liên quan: Kiểm kê khí nhà kính · ESG và báo cáo các-bon tại Đông Nam Á